Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı almak isteyen bir foto muhabiri için ilk merak edilen konu genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu soruların yanıtı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te değiştirilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde madde madde yer alıyor.
Bu rehberde ; kart türlerini, genel ve özel şartları, medya kuruluşlarında aranan kriterleri , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın iade edilmesi gereken durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında açıklıyoruz. Hedefimiz , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu hatasız olarak planlayabilmeniz.
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin meslekteki statüsünü belgeler .
Kart, kişinin kendi başına alabileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren incelenir .
Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?
Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın geleneksel rengine dayanarak ortaya çıkmış yaygın bir ifadedir. Yönetmelikte yalnızca beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" denildiğinde çoğu zaman göreve bağlı basın kartı anlaşılır .
Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .
Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .
- Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
- Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
- Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
- İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
- Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları
Önemli bir not: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz yerinde olur .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü vardır . Her türün kapsadığı kişiler ve başvuru koşulları birbirinden farklıdır . Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En çok başvurulan kart türü budur; başvuranın genel şartların hepsini karşılaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Geçici kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve gerektiğinde tek seferlik olarak uzatılabilir .
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre değişir :
- 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
- 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
- 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü sayılır . Sürekli kart başvurularında aktif sözleşme şartı bulunmaz; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler aranır . Listedeki maddelerden herhangi biri karşılanmazsa başvuru kabul görmez :
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
- Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Sahada en çok görülen hata, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Süreç başlamadan önce iş sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.
Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Örneğin bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kapsamda başvuru yapamaz .
Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri karşılaması gerekir. Ayrıca yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı ayrı ayrı belirlenmiştir .
Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur. Kontenjan , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum
Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması gerekir . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .
Radyo ve Televizyonlar
Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart verilemez.
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar yayımlaması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı barındırmaması gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
- On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz
İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da yer alır .
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :
- İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
- Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
- Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.
Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa get more info sunarak başvurur . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurur ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep edilir.
Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?
Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
- Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.
Karar verilirken adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da dikkate alır . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu yüzden erişimi zayıf bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile kararı zorlaştırabilir.
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Buna ek olarak mevzuatta doğrudan tanımlanmış birkaç önemli hak bulunur :
- Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden ileri gelir. Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; son durumu ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .
Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri
Yönetmeliğin 47. maddesine göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi dolan kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu taşınır; yalnızca fiziki kartın tazelenmesi gerekebilir.
Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde talebe kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi yılda en fazla iki defa mümkündür .
Ücret konusunda yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz gerekir .
Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , bu durum bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. İade edilmesi gereken eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.
İptal sebepleri şunlardır:
- Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
- Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
- Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
- Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi
Basın ahlak esaslarına aykırılık sebebiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Bunun yanında resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart düzenlenmez .
Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar
Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu grupların her biri için kendine özgü koşullar öngörülmüştür .
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi olarak başvurabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının ibraz edilmesi şarttır. Komisyon bu başvurularda fiilen yapılan işin medyayla bağlantısına dikkat eder ; sadece unvan belirleyici değildir.
Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri
Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aynen uygulanır .
Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri
Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de başvuru yapabilir . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .
Başkanlığın Yaptığı Denetimler
İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, talep üzerine kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Beyannameyi göndermeden önce şu maddeleri sırayla gözden geçirmeniz , zaman kaybını önemli ölçüde azaltır :
- 18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
- Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
- Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
- En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
- Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek zaman kazandırır. Zira olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.
Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar
Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , basit bir kontrolle engellenebilecek ihmallerden doğar . Başvurularda sık rastlanan problemler ve çözüm yolları aşağıdadır:
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
- Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
- Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.
Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işinden ayrıldıktan yaklaşık altı hafta sonra yeni bir işte göreve başlıyor. Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu ihlal edilmiş oluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler
5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve bu sitelerin çalışanları da karta başvurma hakkı kazandı . Yine de her haber sitesi kendiliğinden uygun sayılmaz. Kadronuzun kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
- Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
- Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
- Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
- Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , yayın altyapınızla iç içedir. Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, site sahipleri için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise veya dengi okul mezuniyetini yeterli sayar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuru yapabilir . Yine de Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi dikkate alır ; özenle hazırlanmış bir portfolyo diploma kadar değerlidir.
Basın kartı kaç ayda gelir?
Kesin bir süre öngörülmemiştir. Başvurunuz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi toplantı takvimine göre değişir .
Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?
Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Kurumsal geçmişi bulunmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu imkân bulunmaz .
Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?
Kişisel kanal veya hesap sahipleri, yalnızca bu faaliyetle karta hak kazanamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri başvuru yapabilir .
Kart için ne kadar ödenir?
Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça ilan edilir; dolayısıyla güncel bilgiyi başvuru sistemi veya resmî duyurulardan öğrenebilirsiniz .
Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?
İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeni bir başvuruda bulunulabilir. Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl dolmadan yeni kart verilemez. Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri tamamlanmadıkça kart verilmez .
Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?
Evet. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu aranır ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .
Basın kartı, gazetecilik mesleğinin resmî kimliğidir ve süreç ilk bakışta zor görünse de adımlar bellidir. Uygun türü netleştirip eksiklerinizi başvurudan önce giderir ve bildirim sürelerine uyarsanız , resmî kimliğinizi sorunsuz alıp uzun yıllar kullanabilirsiniz .
Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Başvuru ve resmî işlemlerde her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu yazıdaki bilgiler yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page